Wpisy do rejestru

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego po rozparzeniu odwołania utrzymał w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o wpisie do rejestru zabytków nieruchomych województwa mazowieckiego historycznego zespołu budowlanego dworca kolejowego w Modlinie obejmującego: budynek stacyjny, magazyn, wieżę ciśnień, przepompownię, wraz z podjazdem i terenem, położonym przy ul. Mieszka I nr 3 w Nowym Dworze Mazowieckim. Tym samym kończy się postępowanie prowadzone od 1999 r.

Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków, Marcin Dawidowicz decyzją z dnia 24 stycznia 2025 r. wpisał do rejestru zabytków nieruchomych województwa mazowieckiego historyczny zespół budowlany dworca kolejowego w Modlinie obejmujący: budynek stacyjny, magazyn, wieżę ciśnień, przepompownię, wraz z podjazdem i terenem, położonym przy ul. Mieszka I nr 3 w Nowym Dworze Mazowieckim. Od decyzji zostało złożone odwołanie do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, który w toku postępowania odwoławczego rozpatrzył podniesione zarzuty stron oraz dokonał całościowej kontroli sprawy, na tej podstawie orzekł utrzymanie w mody zaskarżonej decyzji, uznając za zasadną i potrzebną ochronę prawną historycznego zespołu budowlanego dworca kolejowego w Modlinie.

Postępowanie w sprawie wpisania do rejestru zabytków nieruchomych zespołu zabudowy dworcowej w Modlinie prowadzone jest przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z urzędu od 1999 r. Pierwsza decyzja, wydana w 2000 roku została uchylona i zwrócona do ponownego rozpatrzenia. Postępowanie zostało zakończone wydaniem kolejnej decyzji w 2025 r.

W uzasadnieniu decyzji Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków wskazał, że zespół budowlany dworca kolejowego w Modlinie składa się z 4 murowanych obiektów: budynku stacyjnego, magazynu, wieży ciśnień i przepompowni, położonych na terenie o zagospodarowaniu podporządkowanym funkcji dworca, w postaci m.in. reprezentacyjnego podjazdu, peronu oraz schodów na peron z murem oporowym. Organ konserwatorski odwołując się do historii powstania zespołu dworca kolejowego w Modlinie wskazał, że pierwotny budynek stacyjny był drewniany i został zniszczony w czasie I wojny światowej. Odbudowa tego obiektu nastąpiła na początku lat 20. XX w. Nowe założenie objęło zespół obiektów, m.in. budynek stacyjny, sanitariaty, magazyn, wieżę ciśnień, przepompownię. Przed budynkiem stacyjnym wykonano reprezentacyjny podjazd, perony kolejowe oraz zaprojektowano zieleń. Jego budowę zakończono ok. 1922 r. Projekt budynku stacyjnego nie jest znany, wiadomo jednak, że wykonany został w Wydziale Drogowym pod kierunkiem architekta Bronisława Rogoyskiego w oparciu o projekty typowe opracowane przez Romualda Millera, naczelnika Wydziału Architektury Warszawskiej Dyrekcji PKP. Budynek stacyjny w Modlinie wzniesiony został w pierwszym etapie odbudowy infrastruktury kolejowej po I wojnie światowej m.in. ze stacjami w Pruszkowie, Żyrardowie, Grodzisku. Forma zabudowy budynków stacyjnych nawiązywała do „stylu narodowego” czerpiącego z tradycji polskiej architektury renesansowej i barokowej. Zespół przetrwał bez większych zniszczeń II wojnę światową i pełnił pierwotną funkcję do końca XX w.

W uzasadnieniu Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wskazał, że Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków wykazał wartości historyczne, artystyczne i naukowe, uzasadniające objęcie zespołu wpisem do rejestru zabytków nieruchomych, oraz, że jego trwałe zachowanie leży w interesie społecznym.

Tym samym Minister uznał za zasadne uzasadnienie MWKZ wskazujące, że zachowane najważniejsze elementy zabudowy kolejowej znajdują się w zróżnicowanym stanie technicznym, ale pomimo to zespół pozostaje unikatowym przykładem zabudowy kolejowej II Rzeczypospolitej oraz koncepcji odbudowy i rozwoju sieci kolejowej w kraju w pierwszych latach po odzyskaniu niepodległości (wartości historyczne). Forma zabudowy przedmiotowego zespołu stanowi modelowy przykład nurtu narodowego, łączącego elementy architektury nowożytnej, szczególnie renesansowej i barokowej ze stylem dworkowym. Architektura budynku stacyjnego, wieży ciśnień, przepompowni i magazynu odznacza się klasyczną harmonią i proporcjami, przemyślaną bryłą, umiejętnym operowaniem historyzującym detalem architektonicznym, równocześnie prostym i funkcjonalnym układem, świadczącym o wysokiej klasie projektantów (wartości artystyczne). Zespół ten stanowi cenne źródło informacji na temat architektury kolejowej z pierwszych lat dwudziestolecia międzywojennego, w tym wykorzystania projektów wzorcowych dla zabudowy stacyjnej. W warstwie materialnej dokumentuje m.in. technologię wykonania, użytych materiałów budowlanych i ich opracowania. Jest też cennym źródłem informacji o twórczości Romualda Millera (wartości naukowe).

Decyzja jest ostateczna w administracyjnym toku instancji.

Comments are closed.

Close Search Window