Dawna siedziba NKWD pod ochroną konserwatorską, 25.06.2009 r.

czwartek, 25 czerwca 2009 14:04

wierszczaMazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków Barbara Jezierska decyzją z dnia 19 czerwca 2009 r. wpisała do rejestru zabytków piwnice budynku mieszkalnego, tzw. willi ?Jasny Dom?, przy ul. Świerszcza 2. Wpis obejmuje poszczególne pomieszczenia piwniczne wraz z zachowanymi inskrypcjami martyrologicznymi oraz drzwiami do cel.

?Jasny Dom? został zbudowany w 1934 roku. Willa stanowi element historycznego założenia ?Miasta Ogrodu Włochy?. Zbudowana została w stylu modernistycznym. W założeniu willa miała pełnić funkcje mieszkalno - usługowe. Obiekt przetrwał II wojnę światową bez znacznych uszkodzeń. W 1945 roku, po wkroczeniu wojsk sowieckich do Warszawy, mieszkańcy dostali nakaz opuszczenia obiektu, który przez następne lata miał służyć jako siedziba i areszt NKWD, a następnie jako Rejonowa Komenda Uzupełnień Ludowego Wojska Polskiego. Nie jest dokładnie znana data opuszczenia budynku przez NKWD. Szacuje się, że był to koniec lat 50., początek lat 60. XX wieku. Następnie kamienicę przejął zarząd miejski i przeznaczył na mieszkania komunalne. Starania o odzyskanie domu spadkobiercy rozpoczęli na początku lat 90. Po odzyskaniu nieruchomości w roku 1992 w pomieszczeniach piwnicznych zostały odkryte inskrypcje, świadczące o sposobie wykorzystywania tych pomieszczeń latach powojennych.

Po przeprowadzonych oględzinach okazało się, że dziesięć z jedenastu  pomieszczeń piwnicznych służyło za zbiorowe cele więzienne, jedno (pod schodami) pełniło  funkcję karcera. Zachowane ślady świadczące o tragicznej historii tego miejsca, to przede wszystkim inskrypcje martyrologiczne oraz drzwi do cel. Inskrypcje wyryte zostały na ścianach oraz na drzwiach do cel. Na niektórych drzwiach zachowały się również napisy wykonane ołówkiem kopiowym. Wśród tekstów pojawiają się nazwiska przetrzymywanych osób, daty, kalendarze cyfrowe i kreskowe, adresy, piktogramy etc. W inskrypcjach przeważają głównie lata 1945-1946. Drzwi każdego z pomieszczeń piwnicznych mają wycięte, tzw. ?judasze? oraz prostokątne otwory służące prawdopodobnie do podawania posiłków.

W 2005 roku na południowo-zachodniej elewacji budynku odsłonięto tablicę pamiątkową informującą o niezwykłej historii tego miejsca. Same inskrypcje, elementy o charakterze bardzo nietrwałym, po dziś dzień nie zostały odpowiednio zabezpieczone. Tylko wytrwałość i dobra wola właścicieli sprawiły, że do dziś zachowały się w obecnym stanie


Monika Dziekan
Rzecznik MW Konserwatora Zabytków
 

Zaproszenie, dn. 16.06.2009r.

środa, 17 czerwca 2009 15:42

Zaproszenie

Zapraszamy na kolejne spotkanie Forum Ochrony Zabytków poświęcone współpracy Wojewody Mazowieckiego z organizacjami pozarządowymi. Spotkanie odbędzie się w Mazowieckim Urzędzie Wojewódzkim, przy Pl. Bankowym 3/5, w Warszawie w dniu 25 czerwca 2009 r. o godzinie 16:00 w sali 159.
Podczas spotkania zostanie wyłoniony Koordynator Forum oraz przedstawiciel do Rady ds. współpracy z organizacjami pozarządowymi przy Wojewodzie Mazowieckim. Zostanie omówiony Program współpracy Wojewody Mazowieckiego z organizacjami pozarządowymi oraz z podmiotami, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie w ramach prowadzonych konsultacji społecznych. Będą także zaprezentowane tematy, którymi Forum będzie się zajmować w 2009 roku. 


Monika Dziekan
Rzecznik MW Konserwatora Zabytków
 

Chmielna w rejestrze zabytków, dn.16.06.2009 r.

wtorek, 16 czerwca 2009 15:38

chmielnaMazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków Barbara Jezierska decyzją z dnia 10 czerwca 2009 r. wpisała do rejestru zabytków historyczny układ urbanistyczny ulicy Chmielnej na odcinku Nowy Świat ? Pasaż ?Wiecha? Wiecheckiego.

O wartości artystycznej tego założenia świadczy bogactwo form zabudowy, poczynając od zachowanych kamienic z oficynami podwórzowymi z XIX w. i początku XX w., poprzez domy reprezentujące funkcjonalizm lat 30 XX w. oraz socrealizm lat 50, a także budynki mieszkalne i usługowe z lat 60 XX w. ? umiejętnie zharmonizowane z wcześniejszą zabudową ulicy. Wartość zabytkową posiada także zachowany zespół budynków zarówno po parzystej jak i nieparzystej stronie ulicy Chmielnej. Obiekty te zostały zaprojektowane przez znanych warszawskich architektów i projektantów, m.in. Henryk Marconi, Piotr Frydrych, Stefan Szyller, Napoleon Czerwiński, Adam Woliński, Henryk Stifelman, Szymon Syrkus, Zygmunt Stępiński.

Ulica Chmielna po1770 roku nabrała charakteru miejskiego traktu. W XVIII wieku znaczne obszary posesji po obu stronach ulicy zajmowały ogrody i sady. Zabudowa była nieliczna, wolnostojąca, drewniana lub murowana, najczęściej parterowa. Pierwsza zwarta zabudowa murowana zaczęła powstawać po 1825 roku, początkowo przy ul. Nowy Świat i Szpitalnej. W drugiej połowie XIX wieku działki wzdłuż ulicy Chmielnej stopniowo zostały zapełnione zabudową w postaci kamienic czynszowych z oficynami i prostokątnymi wewnętrznymi podwórzami.
Do II wojny światowej w parterach budynków wzdłuż ulicy Chmielnej znajdowały się liczne sklepiki oraz małe warsztaty usługowe usytuowane w oficynach na podwórzach. Znajdowało się tutaj także kilka tanich hoteli i popularnych lokali rozrywkowych w ogródkach, a także działały dwa duże kina Bałtyk i Atlantic.
W trakcie działań wojennych ze zwartej zabudowy ulicy Chmielnej liczącej 40 kamienic, pozostało jedynie 7 obiektów bez zniszczeń. Ulica Chmielna została objęta planem zabudowy, który był realizowany pod kierunkiem znanego architekta Zygmunta Stępińskiego. Projekt zakładał zharmonizowanie nowej zabudowy ?plombowej? z istniejącą i uporządkowanie ulicy na całej jej długości. Wprowadzenie nowoczesnych obiektów i częściowa zmiana przebiegu linii ulicy nie wpłynęły na zmianę charakteru zabudowy i klimatu wskazujących na historyczny charakter ulicy. Odbudowując ulicę nie zamierzano odtworzyć tylko jej materialnej części, ale także jej klimat i funkcję. Wprowadzona w kilku miejscach współczesna architektura nie wpłynęła na zmianę historycznego mieszkalno-handlowego charakteru ulicy.
Na skutek tak przeprowadzonej odbudowy, ulica Chmielna utrzymuje zasadniczo swą historyczną szerokość. Zarówno zachowany układ przestrzenny ulicy, jak i forma jej zabudowy są świadectwem zastosowania przez projektantów idei odbudowy na zasadzie współzależności pomiędzy odtwarzaniem stanu przedwojennego, a przebudową i modernizacją zabudowy podporządkowaną nowej strukturze funkcjonalnej miasta.




Monika Dziekan
Rzecznik MW Konserwatora Zabytków
 

Strona 254 z 266

«PoczątekPoprzednia251252253254255256257258259260NastępnaOstatnie»
Archiwum aktualności:
Polecamy również:

muwz_g
bskz_g
mkdn_g
muwz_g