Wspomnienie prof. Jana Tajchmana

środa, 30 grudnia 2020 10:35

Z dużym smutkiem przyjąłem wiadomość o śmierci profesora Jana Tajchmana, znanego konserwatora architekta, także historyka technik budowlanych i historyka architektury. Profesor wychował liczne grono uczniów. Przez dziesięciolecia przekazywał wszystkim fascynację zabytkami.

Wiadomość ta jest dla mnie szczególnie przykra. Blisko trzydzieści lat temu pod kierunkiem profesora Jana Tajchmana napisałem pracę dyplomową, obronioną na UMK i nagrodzoną nagrodą im. Jerzego Remera. Był to początek mojej drogi akademickiej, ale i też wieloletniej znajomości z profesorem. Spotykaliśmy się na konferencjach i komisjach konserwatorskich. Podziwiałem jego otwartość i żywotność. To właśnie Jan Tajchman jako pierwszy w Polsce z dawnych stropów i okien uczynił przedmiot studiów historii architektury i wytyczył trwały kierunek badań. Przez wiele lat był zwolennikiem prawdziwej, naukowej konserwacji architektury i stał na straży doktryny konserwatorskiej, co wielokrotnie podkreślał. W ostatnich latach coraz wyraźniej dawał się poznać jako gawędziarz i autor licznych anegdot, fraszek, a nawet wierszy.

Zawsze będę pamiętał prof. Jana Tajchmana jako autorytet i wzór konserwatora.

Rodzinie składam wyrazy współczucia, a współpracownikom i licznym uczniom, aby zawsze pozostał w naszej pamięci.

prof. dr hab. Jakub Lewicki
Mazowiecki Wojewódzki
Konserwator Zabytków

 

Budynek administracyjny dawnego zespołu Warsztatów Kolei Nadwiślańskiej wpisany do rejestru zabytków

wtorek, 29 grudnia 2020 10:23

Podjąłem decyzję o wpisie do rejestru zabytków nieruchomych województwa mazowieckiego budynku dawnego zespołu zabudowy Warsztatów Kolei Nadwiślańskiej, położonego przy ul. Oliwskiej 14 w Warszawie, z uwagi na zachowane wartości artystyczne, historyczne i naukowe obiektu.

Dawny zespół warsztatów przy ul. Oliwskiej w Warszawie został wzniesiony w związku z budową Kolei Nadwiślańskiej (mławsko-kowelskiej). Główna warszawska stacja kolejowa Kolei Nadwiślańskiej została zbudowana w 1880 r. na Pradze, w dzielnicy Pelcowizna, w rejonie ob. ulicy Oliwskiej. Teren warsztatów zamykał się między ob. ulicami Oliwską, Pobrzańską i ob. Pożarową. W tym czasie na terenie stacji Praga wzniesiono zabudowania techniczne – parowozownie, zabudowania warsztatów kolejowych, magazyny i składy, a także budynki administracyjne. Odznaczały się one spójną stylistyką – były murowane z czerwonej cegły z elementami kamiennymi.

W 1897 r., zgodnie z koncesją, Koleje Nadwiślańskie zostały upaństwowione i włączone do tzw. Nadwiślańskich Skarbowych Dróg Żelaznych (1898). W czasie I wojny światowej, znaczna część taboru ruchomego, inwentarze i dokumentacje została wywieziona do Rosji, część infrastruktury nieruchomej zniszczono w czasie działań wojennych. W dwudziestoleciu międzywojennym na terenie stacji Praga znajdowały się warsztaty naprawcze parowozów osobowych i towarowych oraz wagonów towarowych, ponadto była ona miejscem postoju i przygotowania taboru kolejowego i składów pociągów. Budynek przy ul. Oliwskiej 14 pełnił najprawdopodobniej funkcję domu dla pracowników, być może w pewnym okresie wykorzystywany był jako budynek dyrekcji i biura warsztatów.

W 1939 r. zakłady naprawcze na Pradze zostały włączone w struktury kolei niemieckiej (Ostbahn-Ausbesserungswerke Warschau-Praga). Funkcjonowały one bez zmian do 1943 r., a następnie zostały rozbudowane. W drugiej połowie 1944 r., w związku ze zbliżającym się frontonem wojsko niemieckie większość budynków warsztatów zaminowało i wysadziło w powietrze.

Do czasów współczesnych zachowały się nieliczne przykłady zabudowy zespołu d. Kolei Nadwiślańskiej na stacji Praga, zlokalizowane głównie wzdłuż ul. Oliwskiej pod nr 9, 11B, 12, 14. Ze względu na zniszczenie większości budynków współtworzących dawny zespół Warsztatów Kolejowych nie zdecydowano się na odbudowę warsztatów. Po 1945 r. zachowane budynki zostały zaadaptowane na funkcje mieszkalne i użytkowe, co często wiązało się z ich częściowym przekształceniem.

Budynek przy ul. Oliwskiej 14 to jeden z nielicznych, zachowanych przykładów zabudowy dawnych Warsztatów Kolei Nadwiślańskiej, które wzniesione zostały w II połowie XIX w. Pomimo zmian i przekształceń dokonywanych w budynku po 1945 r. w dalszym ciągu czytelne są najważniejsze cechy charakteryzujące tę zabudowę. Przede wszystkim jest to zastosowanie cegły licowej do opracowania ścian zewnętrznych z bogatym detalem architektonicznym oraz kamiennych rustykowanych cokołów. Nawiązanie do popularnych w II poł. XIX w. form architektonicznych nie pozbawiło jednak budynku indywidualnego wyrazu architektonicznego o wysokiej wartości artystycznej. Na szczególną uwagę zasługuje rozczłonkowanie bryły, zaakcentowanie wejścia poprzez środkowy ryzalit oraz ceglany naczółek, bogata dekoracja otworów okiennych w ryzalitach bocznych. Na tle zachowanej zabudowy dawnych Warsztatów nieruchomość wyróżnia się ponadto centralną lokalizacją, wielkością oraz reprezentacyjnym charakterem wynikającym z funkcji.

Przedmiotowy budynek ma również wysoką wartość historyczną. Wiąże się on z działalnością zniszczonego w 1944 r. Zespołu Warsztatów Kolei nadwiślańskich z II połowy XIX w., które miały zasadniczy wpływ na rozwój kolei na terenie Warszawy oraz rozwój przestrzenny dzielnicy Targówek i Pelcowizna. Do czasów współczesnych zachowały się nieliczne, materialne świadectwa dziejów dawnych zakładów oraz związanych z nimi wydarzeń i postaci, co podnosi wartość przedmiotowej nieruchomości. Jednocześnie należy wskazać, iż w uznaniu wartości zabytkowych zabudowy dawnych Warsztatów Kolei Nadwiślańskiej do rejestru zabytków nieruchomych wpisany został budynek warsztatowy pochodzący z tegoż zespołu położony przy ul. Oliwskiej 11B (decyzja MWKZ z dn. 23.09.2019 r., nr rejestru A-1531). Natomiast remiza (ul. Kiejstuta 1) i budynek administracyjny (ul. Oliwska 12) figurują w wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków.

prof. dr hab. Jakub Lewicki
Mazowiecki Wojewódzki
Konserwator Zabytków

 

ZDALNY URZĄD

czwartek, 24 grudnia 2020 15:00

Szanowni Państwo!

Do 28 lutego 2021 r. w urzędach administracji publicznej lub jednostkach organizacyjnych wykonujących zadania o charakterze publicznym wprowadzono obowiązek polecenia pracownikom wykonywania pracy zdalnej. Dlatego zmuszeni jesteśmy ograniczyć osobiste załatwianie spraw w urzędzie. W sprawach bieżących zachęcamy do kontaktu mailowego z inspektorami zajmujących się Państwa sprawą. Odwołana zostaje większość wyjazdów w teren oraz spotkania w urzędzie, z wyjątkiem odbioru prac, zatwierdzania kosztorysów i rozliczania dotacji, w przypadku których spotkania umawiane będą przez pracownika prowadzącego sprawę. Kontaktowanie się w trybie skarg i wniosków jest możliwe po wcześniejszym, telefonicznym uzgodnieniu terminu. Prosząc o wyrozumiałość, zalecamy przesyłanie dokumentacji dotyczącej prowadzonych postępowań za pośrednictwem platformy ePUAP (adres skrytki: /wuoz/SkrytkaESP) lub pocztą: Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Warszawie, ul. Nowy Świat 18/20, Warszawa 00-373. W podobnym trybie pracować będą delegatury naszego urzędu w Ciechanowie, Ostrołęce, Płocku, Radomiu i Siedlcach (szczegóły i dane kontaktowe - na podstronach delegatur urzędu). Informacji telefonicznej udzielają przede wszystkim sekretariaty urzędu i delegatur, od poniedziałku do piątku w godzinach urzędowania.

Kontakt telefoniczny do sekretariatu Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Warszawie:  tel. 22 44 30 400, e-mail:  Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć. .

Kontakt do Wydziału Zabytków Warszawy: tel. dyżurny 22 398 38 09 (w godzinach 11.00 – 13.00, z wyjątkiem środy), e-mail:  Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.

Delegatura w Ciechanowie, tel. 23 672 49 52, e-mail:  Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.

Delegatura w Ostrołęce, tel. 29 764 22 38, e-mail:  Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.

Delegatura w Płocku, tel. 24 262 76 71, e-mail:  Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.

Delegatura w Radomiu, tel. 48 363 92 14, e-mail:  Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.

Delegatura w Siedlcach, tel. 25 633 94 58, e-mail:  Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.

 

Na podstawie par. 22 ust. 1 i 2 oraz par. 23 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lutego 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U.2021 poz. 267).

 

Strona 3 z 319

«PoczątekPoprzednia12345678910NastępnaOstatnie»
Archiwum aktualności:
Polecamy również:

muwz_g
bskz_g
mkdn_g
muwz_g