MWKZ patronem konferencji „Piękno w architekturze – tradycja i współczesność”

poniedziałek, 04 czerwca 2018 14:25

Zapraszam do zapoznania się z programem konferencji „Piękno w architekturze – tradycja i współczesność”, która odbędzie się pod patronatem Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, 6 i 7 czerwca 2018 roku w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Nysie.

Program konferencji znajduje się tutaj.

Więcej informacji o konferencji można znaleźć na stronie organizatora.


Agnieszka Żukowska
Rzecznik Prasowy
Mazowieckiego Wojewódzkiego
Konserwatora Zabytków


 

„Stara papiernia” w Pruszkowie zabytkiem

piątek, 25 maja 2018 08:31

Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków - Jakub Lewicki podpisał decyzję o wpisie do rejestru zabytków budynku mieszkalnego Zakładów Naprawczych Taboru Kolejowego, zwanego „starą papiernią”, wzniesionego ok. 1890 r., położonego przy Broniewskiego 1A w Pruszkowie, z uwagi na zachowane wartości historyczne, artystyczne i naukowe.

Budynek wzmiankowany jest jako wzniesiony przez nieznanego inwestora na potrzeby nigdy nie uruchomionej fabryki tapet, czemu zawdzięcza swą zwyczajową nazwę „papiernia”. Obiekt powstał na terenie Żbikowa w pobliżu Pruszkowa, wówczas osady fabrycznej. Po prawdopodobnym fiasku przedsięwzięcia związanego z produkcją tapet, budynek stał się własnością kolei. Nastąpiło to w l. 1895-1901, gdy wraz z dynamicznie postępującym rozwojem kolejnictwa i wzrastającymi potrzebami produkcyjnymi, przeprowadzono budowę kompleksu kolejowych zakładów remontowych, obsługujących Drogę Żelazną Warszawsko-Wiedeńską, z wewnętrzną infrastrukturą skomunikowaną systemem bocznic, z przebiegającą przez Pruszków linią kolejową. Właśnie z tym przedsięwzięciem należy wiązać przejęcie tzw. papierni przez zakłady na cele mieszkalne dla pracowników warsztatów oraz wymuszoną zmianą funkcji adaptacji budynku. Zakłady w dwudziestoleciu międzywojennym uległy stopniowej rozbudowie do kompleksu liczącego przeszło 20 obiektów, przemianowano na Zakłady Naprawcze Taboru Kolejowego. W czasie II wojny światowej w budynku papierni w l. 1940-41 funkcjonował obóz karny dla miejscowych Żydów. Obiekt pozostał jednak poza obrębem założonego w 1944 r. w obiektach ZNTK obozu przejściowego Durchgangslager 121 dla wysiedlanej ludności Warszawy. Po 1945 r. budynek stał się ponownie własnością ZNTK i wciąż służy celom mieszkalnym.

Obiekt jest materialnym świadectwem rozwoju osady fabrycznej w końcu XIX w. Jako gmach towarzyszący zakładom remontowym kolejnictwa, stanowiący zespół o rozbudowanej strukturze z zapleczem mieszkalnym i obsługą administracyjną był największym tego typu kompleksem na terenie ówczesnego państwa polskiego. Pomimo, że wczesna historia budynku jest słabo rozpoznana i szybko stał się on własnością kolei, w lokalnej tradycji do dziś przetrwała jego charakterystyczna nazwa. Wśród obiektów w obrębie ZNTK gmach papierni jest budynkiem o indywidualnym wyrazie, wyróżniającym się m.in. tynkowanymi elewacjami. Jego wartość artystyczna wynika z walorów zachowanej bez przekształceń formy, bogatej artykulacji architektonicznej elewacji, szerokiego repertuaru zastosowanych rozwiązań zdobniczych oraz asymetrii dwuczłonowej bryły, zapewniającej majestatycznej sylwecie budynku malowniczość. Na bogaty i stosunkowo dobrze zachowany detal architektoniczny elewacji papierni składają się jednolite pasowe boniowanie parteru, nadproża okienne z układu klińców w formie łuku pełnego bądź odcinkowego, kostkowe gzymsy nad dwiema wyższymi kondygnacjami oraz medaliony między oknami pionu klatki schodowej wschodniej. Pod wydatnym okapem dachu zachował się ciąg kroksztynów. Jedna z klatek schodowych wyposażona jest w drewniane stopnie, drewniane balustrady z toczonych tralek oraz deskowe podłogi, zachodnia otrzymała betonowe schody, częściowo ze stopnicami z piaskowca, obwiedzione metalową nitowaną balustradą prętową. Na klatkach schodowych przetrwały w dwóch miejscach pary oryginalnych żeliwnych drzwiczek do wlotów kominowych z reliefowymi wizerunkami kominiarzy.

Decyzja nie jest ostateczna. Stronom przysługuje odwołanie do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.


Agnieszka Żukowska
Rzecznik Prasowy
Mazowieckiego Wojewódzkiego
Konserwatora Zabytków


 

Kamienica przy Poznańskiej 21 w Warszawie zabytkiem

poniedziałek, 21 maja 2018 15:18

Jakub Lewicki – Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków podpisał decyzję o wpisie do rejestru zabytków kamienicy wzniesionej w 4 ćw. XIX w., położonej w Warszawie przy ul. Poznańskiej 21, z uwagi na zachowane wartości historyczne i naukowe.

Obiekt jest jedynym zachowanym przykładem śródmiejskiej zabudowy, pochodzącym sprzed wielkiej rozbudowy miasta w 2. połowie XIX w. Budynek odznacza się nietypową formą architektoniczną – niską zabudową i skromnymi elewacjami, co było charakterystyczne dla obiektów wznoszonych przed połową XIX w. Dokumentuje także budownictwo mieszkaniowe Południowego Śródmieścia Warszawy z końca XIX wieku. W tym okresie obszar położony na zachód od ul. Poznańskiej (d. Wielkiej) należał do słabo zurbanizowanych rejonów miasta, na którym dominowały tereny zielone z niskimi i częściowo drewnianymi budynkami o rozproszonym układzie. Wzmożony ruch budowlany po 1900 r. doprowadził do powstania zwartej zabudowy, składającej się z kilkukondygnacyjnych kamienic czynszowych z wewnętrznymi podwórzami i bogato dekorowanymi fasadami. Forma domu o nieskomplikowanej bryle i skromnym detalu, świadczy o dawnej architekturze, potrzebach mieszkaniowych, przepisach budowlanych obowiązujących na terenie Królestwa Polskiego, a także o sposobie zagospodarowania posesji. W 1. połowie XX w. miasto wielokrotnie zmieniało swoje oblicze ze względu na intensywny ruch budowlany trwający przed 1939 r., ogromne zniszczenia wojenne oraz powojenne wyburzenia i powstające nowe założenia przestrzenne. W tym kontekście zachowanie XIX-wiecznej kamienicy dokumentuje również zmiany w budownictwie mieszkaniowym oraz przekształcenia urbanistyczne Warszawy na przestrzeni 150 lat.

Podczas powstania warszawskiego budynek znalazł się na terenie zajętym przez żołnierzy Batalionu Zaremba-Piorun Armii Krajowej. Na sąsiedniej posesji, pod adresem Hoża 62, znajdowało się dowództwo 2. kompani „Jur”, natomiast w samej kamienicy Poznańska 21, w początkach sierpnia 1944 r., zlokalizowano placówkę powstańczą pod dowództwem mjr Jana Przeździeckiego „Tomasza”, późniejszego zastępcy dowódcy batalionu. Bliskość frontu, którego granica biegła wzdłuż ulic Emilii Plater i Wspólnej, spowodowała silne zniszczenia okolicznej zabudowy. Pomimo wzmożonego obstrzału artyleryjskiego oraz bombardowań lotniczych, kamienica przetrwała praktycznie nieuszkodzona i po opuszczeniu przez Niemców Warszawy ponownie została zasiedlona.

Postępowanie wszczęto na wniosek organizacji społecznej Obrońcy Zabytków Warszawy.

Decyzja nie jest ostateczna. Stronom przysługuje odwołanie do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.


Agnieszka Żukowska
Rzecznik Prasowy
Mazowieckiego Wojewódzkiego
Konserwatora Zabytków


 

Strona 8 z 272

«PoczątekPoprzednia12345678910NastępnaOstatnie»
Archiwum aktualności:
Polecamy również:

muwz_g
bskz_g
mkdn_g
muwz_g