Dom Hansenów w miejscowości Szumin zabytkiem

piątek, 19 października 2018 14:30

Jakub Lewicki – Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków wpisał do rejestru zabytków Dom Hansenów zbudowany w l. 1968 –70, zaprojektowany przez Zofię i Oskara Hansenów, zlokalizowany w miejscowości Szumin (pow. węgrowski), z uwagi na zachowane wartości artystyczne, historyczne i naukowe.

Drewniany dom, położony w malowniczej okolicy w starorzeczu Bugu, budowany był jako dom letniskowy wg projektu Zofii i Oskara Hansenów. Od 1996 r. stał się głównym miejscem zamieszkania rodziny Hansenów. W związku z tym, budynek przystosowano do całorocznego zamieszkania. Pod koniec 2017 r. nieruchomość stanowiącą własność spadkobierców Zofii i Oskara Hansenów odkupiło Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, z przeznaczeniem na oddział muzeum.

Dom powstał jako manifest idei Formy Otwartej, stworzonej przez Oskara Hansena i rozwijanej w jego twórczości projektowej i teoretycznej. Koncepcję tradycyjnie pojmowanego skończonego obiektu architektonicznego, architekt zastąpił ideą przestrzeni otwartej na modyfikacje w konfrontacji z potrzebami nowych użytkowników i zmieniającymi się okolicznościami. Tym samym dom własny architekta charakteryzuje przede wszystkim przekształcalność – możliwość dostosowywania tej samej przestrzeni do różnych potrzeb czy zmiennych warunków sezonowych. Efekt ten uzyskano m.in. poprzez autorskie rozwiązania meblarskie, umożliwiające dostosowywanie poszczególnych sprzętów do konkretnych potrzeb. Rozwiązania kompozycyjne dają również efekt przenikania się przestrzeni wnętrza domu i jego otoczenia, a granica między strukturą architektoniczną budynku i jego otoczeniem jest płynna. Zewnętrzną część domu została podkreślona kontrastującą bielą naturalnego piękna tworzyw: drewna, betonu z odciskami szalunkowymi, cegły.

Dom wraz z ogrodem, zachowany od chwili powstania w niemal niezmienionej formie, posiada indywidualny wyraz architektoniczny oraz szereg wartościowych rozwiązań kompozycyjnych, materiałowych i funkcjonalnych. Obiekt stanowi przestrzeń do badania i analizy teorii Formy Otwartej, idei stanowiącej osiowe zagadnienie twórczości Oskara Hansena. Budynek zyskał uznanie jako wybitne dzieło architektury, nie tylko w polskim piśmiennictwie dotyczącym dziejów architektury współczesnej, ale również w kontekście międzynarodowym. Dom Hansenów w Szuminie jest jedynym polskim budynkiem wpisanym na listę Iconic Houses Network, stanowiącą elitarny zbiór obejmujący ponad 100 domów na całym świecie, zaprojektowanych przez najwybitniejszych architektów, m.in. Antonio Gaudiego, Franka Lloyda Wrighta, Adolfa Loosa czy Miesa van der Rohe.

Decyzja nie jest ostateczna. Stronom przysługuje odwołanie do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.


Agnieszka Żukowska
Rzecznik Prasowy
Mazowieckiego Wojewódzkiego
Konserwatora Zabytków


 

Syrenki w rejestrze zabytków

piątek, 19 października 2018 14:27

Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków – Jakub Lewicki wpisał do rejestru zabytków ruchomych elementy wystroju szkoły przy ul. Różanej 22/24 w Warszawie, wykonane w l. 1934-35 przez uczniów Miejskiej Szkoły Sztuk Zdobniczych w Warszawie, z uwagi na zachowane wartości artystyczne, historyczne i naukowe.

Wpisem objęto płaskorzeźbę z wizerunkiem Syreny warszawskiej, zlokalizowaną na ścianie klatki schodowej na poziomie parteru wewnątrz budynku szkoły oraz sgraffito zlokalizowane na elewacji bocznej zachodniego członu budynku.

Budynek szkoły przy ul. Różanej, przeznaczony dla trzech szkół powszechnych, został wybudowany w l. 1934-35 w ramach I serii szkolnych inwestycji miejskich. Budowa szkół powszechnych była jednym z priorytetowych zadań stojących przed władzami stolicy pod rządami Stefana Starzyńskiego, szczególnie na terenie nowo urbanizowanych dzielnic. Powstało wówczas kilkanaście modernistycznych budynków, projektowanych przez znanych architektów m.in.: Romualda Gutta, Jerzego Przymanowskiego, czy Juliusza Żurawskiego, autora projektu omawianej szkoły. Patronem szkoły został Julian Stachiewicz, zmarły w 1934 r., wielokrotnie odznaczany generał brygady Wojska Polskiego i historyk wojskowości.

Na każdej z powstałych wówczas warszawskich szkół został umieszczony herb stolicy, mający sygnować inwestycję miasta. Były to projekty wykonywane w technice sgraffita lub płaskiego reliefu. Wizerunek Syrenki na elewacji szkoły przy ul. Różanej jest jedynym zachowanym emblematem miasta z I etapu realizacji inwestycji szkolnych. Sgraffito jest kompozycją najbardziej indywidualną stylistycznie i oryginalną na tle pozostałych znanych herbów miejskich ze szkół powszechnych. Do chwili obecnej z dekoracji sgraffitowej budynku szkolnego przy ul. Różanej pozostał fragment przedstawiający wizerunek Syreny oraz napis „SZKOŁA POWSZECHNA”. W reprezentacyjnym holu na parterze budynku szkolnego został także umiejscowiony herb Warszawy. Jest to płasko reliefowana kompozycja o zsyntetyzowanych, geometryzujących formach. Fragmenty ciała przedstawione są w sposób uproszczony, ale realistyczny. Pozostałe formy są przedstawione za pomocą czytelnych figur geometrycznych: ogon w kształcie koła i trójkątna przesłaniająca postać tarcza, umieszczona osiowo. Gładkie powierzchnie ogona Syreny rozbite są w partii płetwy za pomocą rytych rombów. Dwie równoległe fale symbolizują wodę. Pod prostokątną płaszczyzną płyciny znajduje się typograficzna sygnatura: „WYKONALI / UCZNIOWIE / MSSZ”.

Przedmiotowa dekoracja stanowi integralny element wystroju budynku szkoły. Posiada indywidualny wyraz artystyczny i jest przykładem dobrego poziomu rzemiosła. Obie sylwetki Syren są modernistyczne w formie i silnie stylizowane. Każde z tych przedstawień herbowych jest oryginalnie zakomponowane, czego dowodem jest wyjątkowo potraktowany motyw tarczy, nawiązującej do oręża średniowiecznego (w przeciwieństwie do dominującego w większości emblematów miejskich puklerza). Obiekty są unikatowym i cennym dokumentem, ilustrującym plastyczną oraz rzemieślniczą działalność tej artystycznej szkoły w przestrzeni publicznej. Stanowią także przyczynek do badań nad polską sztuką dekoracyjną i zdobnictwem architektonicznym okresu międzywojennego.

Decyzja nie jest ostateczna. Stronom przysługuje odwołanie do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.


Agnieszka Żukowska
Rzecznik Prasowy
Mazowieckiego Wojewódzkiego
Konserwatora Zabytków


 

Wiadukt Drogi Żelaznej Warszawsko-Kaliskiej zabytkiem

piątek, 12 października 2018 15:02

Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków – Jakub Lewicki wpisał do rejestru zabytków paraboliczny sklepiony wiadukt Drogi Żelaznej Warszawsko-Kaliskiej, wzniesiony w l. 1903-04, położony w Warszawie w rejonie ul. Armatniej, z uwagi na zachowane wartości historyczne, artystyczne i naukowe.

Wiadukt znajduje się w płd. części dzielnicy Wola, na zach. od dworca Warszawa Zachodnia, w rejonie stacji technicznej Czyste. Obecnie jest wyłączony z użytkowania i nie pełni już swojej funkcji nośnej. Pierwotnie stanowił element szerokotorowego objazdu normalnotorowej stacji Warszawa Pasażerska. Dodatkową funkcją wiaduktu przy ul. Armatniej było również zapewnienie komunikacji na poziomie gruntu, między osiedlem a placami przeładunkowymi po drugiej stronie. Po wymianie przez pruskie wojska podczas I wojny światowej linii kolejowych na normalnotorowe, wiadukt przestał być potrzebny i utracił pierwotną funkcję. W ten sposób stał się jedynie fragmentem ciągu komunikacyjnego ul. Armatniej.

Konstrukcja wiaduktu jest unowocześnioną adaptacją projektu opracowanego wcześniej dla Południowo-Wschodnich Dróg Żelaznych. Jej nowatorstwo polegało na wykorzystaniu nowoczesnej konstrukcji żelbetowej w połączeniu z tradycyjną, murowaną z cegły. Tego typu wiadukty kamienno-żelbetowe były formą przejściową, zanim powstały budowle całkowicie żelbetowe. Można stwierdzić, że wiadukt przy ul. Armatniej jest pierwszym przykładem zastosowania konstrukcji żelbetowej w budownictwie kolejowym zaboru rosyjskiego. Z pewnością jest jednym z pierwszych w Polsce i w Warszawie wiaduktów o konstrukcji żelbetowej - obok mostu na rzece Rudawie w Krakowie (1891 r.) i wiaduktu przy ul. Karowej w Warszawie (1904 r.).

Ze względu na zastosowanie nowoczesnego rozwiązania w postaci wzmocnienia murowanej konstrukcji parabolicznej żelbetem, wiadukt kolejowy przy Armatniej jest materialnym świadectwem ewolucji myśli technicznej w dziedzinie konstrukcji, a tym samym obiektem o wyjątkowej wartości naukowej, stanowiącym przedmiot badań historyków techniki. Ponadto, jako relikt części nieistniejącej obecnie linii kolejowej, dokumentuje przebieg Drogi Żelaznej Warszawsko-Kaliskiej oraz historię rozbudowy warszawskiego węzła kolejowego. Napisy odręcznie wyryte na cegłach (z lat 1915-18, pozostawione przez żołnierzy niemieckich z 2. batalionu piechoty landszturmu „Burg” (IV/35) kwaterującego w Warszawie w koszarach przy ulicy Koszykowej), będące w przestrzeni publicznej czytelnym śladem żywej historii miasta i dzielnicy, świadczą o historycznych walorach obiektu. Wiadukt ten jest również cennym przykładem architektury ceglanej, charakterystycznej dla czasów carskich. Jego walor estetyczny - staranne wykończenie cegłą i kamienną okładziną, jak i stylistyczna spójność z zabudowaniami sąsiedniego osiedla kolejowego sprawiają, że mimo utraty dawnej funkcji, pozostaje istotnym elementem lokalnego krajobrazu. Pełni także rolę dominanty w perspektywie ul. Armatniej i zapewnia kameralny charakter dawnego osiedla kolejowego, oddzielając domy od torów. Wskazane elementy architektoniczne i konstrukcyjne stanowią cenny dokument rozwiązań stosowanych w realizacjach kolejowych początku XX w. oraz klasyfikują przedmiotowy wiadukt jako bogate źródło wiedzy dla historyków i varsavianistów, a tym samym obiekt o wyjątkowej wartości naukowej.

Postępowanie wszczęto na wniosek organizacji społecznej Obrońcy Zabytków Warszawy.

Decyzja nie jest ostateczna. Stronom przysługuje odwołanie do Ministra Kultury I Dziedzictwa Narodowego.


Agnieszka Żukowska
Rzecznik Prasowy
Mazowieckiego Wojewódzkiego
Konserwatora Zabytków


 

Strona 7 z 278

«PoczątekPoprzednia12345678910NastępnaOstatnie»
Archiwum aktualności:
Polecamy również:

muwz_g
bskz_g
mkdn_g
muwz_g