Wiki lubi zabytki

czwartek, 24 października 2013 14:50

Łącznie 15 nagród i wyróżnień o wartości ponad 10 tysięcy złotych trafi do rąk autorów najlepszych zdjęć polskich zabytków. Dzięki edycji 2013, zasoby Wikimedia Commons powiększyły się o 47 976 zdjęć polskich zabytków, które załadowało łącznie 592 uczestników. Jednocześnie polski konkurs zajął (ponownie) zdecydowanie pierwsze miejsce wśród analogicznych konkursów prowadzonych w łącznie 52 krajach na świecie w ramach projektu Wiki Loves Monuments. Na drugim miejscu znalazła się Ukraina, na trzecim Niemcy.

Konkurs w Polsce organizowany przez Fundację Wikimedia trwał przez 30 dni września. W tym czasie każdy mógł załadować dowolną liczbę fotografii polskich zabytków na stronach Wikimedia Commons. Patronat nad konkursem objęli Narodowy Instytut Dziedzictwa, TVP Kultura, Mapa Kultury oraz Renowacje i Zabytki. Wśród parterów tego wydarzenia znalazł się również Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków.

Nagrody w kategorii najlepsze zdjęcie zdobyli:
Miejsce 1: Zespół Wzgórza Wawelskiego przed świtem. W tle elektrociepłownia Łęg. Fot. Jar.ciurus
Miejsce 2: Kaplica cmentarna z I poł. XIX w. z Parcewa. Fot. Adam Falkowski
Miejsce 3: Wnętrze domu z Nowej Rudy z przełomu XVIII/XIX. Fot. Jar.ciurus

Pełna lista nagrodzonych znajduje się na wikizabytki.pl.

Pomysł na konkurs narodził się w roku 2010 w Holandii. Rok później w rywalizacji o nagrody uczestniczyło 5,5 tys. fotografów z 18 państw europejskich, którzy przesłali łącznie ponad 168 tys. zdjęć – dzięki temu Wiki Loves Monuments 2011 trafił do Księgi Rekordów Guinessa w kategorii "Największy Konkurs Fotograficzny". Ubiegłoroczna edycja konkursu objęła już cały świat: 15 tys. osób z 35 krajów przesłało ponad 361 tys. zdjęć.


Agnieszka Żukowska
Rzecznik Prasowy
Mazowieckiego Wojewódzkiego
Konserwatora Zabytków


 

Badania archeologiczne w Bazarze

wtorek, 18 czerwca 2013 14:35

Podczas badań archeologicznych, prowadzonych przy okazji przebudowy drogi gminnej w miejscowości Bazar, w gminie Szelków, archeolodzy natrafili na nieznaną dotąd część cmentarzyska wczesnośredniowiecznego z XI – XII wieku.

Obszar byłego PGR Bazar, na którym dokonano odkrycia, od dziesięcioleci jest zabudowany dawnymi popegeerowskimi budynkami gospodarczymi i mieszkalnymi. Badania archeologiczne zalecone przez Delegaturę Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Ostrołęce, miały na celu weryfikację i zadokumentowanie reliktów znanego jedynie z przekazów historycznych średniowiecznego grodu, dającemu początek miastu Maków Mazowiecki, a który miał się znajdować właśnie w tym miejscu, na wyniosłym lewym brzegu Orzyca.

W trakcie prac archeologicznych, którymi kierował Stanisław Petrykowski, odkryto nawarstwienia kulturowe z okresu XI – XIII wieku oraz wielofunkcyjne piece w postaci prostokątnych jam wykopanych w ziemi i wyłożonych kamieniami. W piecach zachowały się warstwy spalenizny z węglami drzewnymi, kości zwierzęce i ości rybie, ziarna pszenicy płaskurki, orkiszu i prosa, a także duże ilości ceramiki. Ponadto, odkryto wiele ołowianych plomb towarowych, w tym jedną unikatową tzw. plombę drohiczyńską, mającą wartość datującą.

Największą niespodzianką było odkrycie grobów szkieletowych w południowej części stanowiska, przylegającej bezpośrednio do ulicy Warszawskiej – drogi prowadzącej z Makowa Mazowieckiego do Różana. Spośród dwunastu wyeksplorowanych grobów, szczególnie wyróżniał się pochówek bardzo młodej kobiety, bogato wyposażony w ozdoby głowy – przepaskę wyszywaną szklanymi paciorkami (około 150 sztuk) i zdobioną srebrzonymi kabłączkami skroniowymi. Niektórzy mężczyźni, jako wyposażenie grobowe otrzymali noże żelazne. Zmarli chowani byli bezpośrednio w jamach grobowych bez trumien, a ciała, przed złożeniem do grobu, były prawdopodobnie owijane w płócienny całun.

Opisane groby stanowią skraj wczesnośredniowiecznego cmentarzyska rzędowego, które zostało odkryte i częściowo przebadane jeszcze przed II wojną światową w 1935 roku podczas budowy szkoły w Bazarze.

Autorem zdjęć jest Stanisław Petrykowski.

Małgorzata Balcerzak
starszy specjalista do spraw archeologii
WUOZ Delegatura w Ostrołęce

 

Badania archeologiczne na Placu Kościelnym w Broku

wtorek, 26 lutego 2013 11:59

Zdjęcie lotnicze zachodniej części placu Kościelnego (fot. M. Kmicik)     Jesienią 2012 roku archeolodzy związani z warszawskim oddziałem Stowarzyszenia Naukowego Archeologów Polskich przeprowadzili badania archeologiczne na Placu Kościelnym w Broku.


     Pracami kierował mgr Rafał Solecki. Potrzeba badań wynikła z planowanej przez Gminę Brok budowy sieci kanalizacji sanitarnej. Inwestycja zniszczyłaby historyczne nawarstwienia lokacyjnego miasta, dlatego też WUOZ Delegatura w Ostrołęce podjęła decyzję o konieczności przeprowadzenia badań archeologicznych poprzedzających prace ziemne. Przy współpracy archeologów i Urzędu Gminy Brok oraz przy sympatii mieszkańców Broku udało się ukończyć terminowo zarówno badania archeologiczne, jak i układanie głównej linii instalacji kanalizacyjnej wraz z przyłączami. Sumaryczna powierzchnia wykopów wynosiła prawie 9 arów, a łączna długość zadokumentowanych profili to około 425 metrów.
     W trakcie badań zastosowano najnowocześniejsze metody dokumentacji naukowej. Podstawą była ortofotografia, w formie której zadokumentowano całą badaną powierzchnię. Dzięki fotogrametrii możliwe jest obiektywne zaprezentowanie badanego obszaru. Zadokumentowane powierzchnie zostały zmierzone za pomocą tachimetru laserowego i umieszczone w siatce geodezyjnej stanowiska. W przypadku jednego z obiektów - grobu żołnierza radzieckiego z okresu II wojny światowej - zastosowano dodatkowo dokumentację za pomocą metody fotogrametrii 3D. Pozwala ona na plastyczne oddanie odkrytej struktury, a w sprzężeniu z pomiarami tachimetrycznymi model zachowuje rzeczywiste wymiary. Dodatkowo archeolog Marcin Kmicik wykonał serię zdjęć lotniczych z wykorzystaniem platformy latającej. Dokumentacja taka, oprócz wartości naukowej, posiada także walory wizualne.
     Najstarsze ślady osadnictwa jakie odkryto, można wiązać w kulturą łużycką. Uchwycono pojedyncze obiekty prawdopodobnie o charakterze osadniczym, a w niektórych wystąpiły fragmenty przepalonych kości. Odsłonięto też wyraźną warstwę kulturową, wiążącą się z tą fazą osadniczą. Na materiał zabytkowy składają się fragmenty naczyń glinianych oraz wióry i odłupki krzemienne. Warstwy osadnicze związane z początkiem miasta Brok można datować na schyłek XV i początek XVI wieku. Widoczne są w nich ślady orki za pomocą radła, które zadokumentowano w północno-zachodniej części Placu Kościelnego. Powyżej zaczyna się sekwencja nawarstwień związanych z osadnictwem od XVI do początku XXI wieku.
     W centralnej części placu notuje się zagęszczenie obiektów archeologicznych, co można wiązać z funkcjonującymi tam od XVI wieku targowiskami. Większość z tych obiektów pełniło bowiem funkcję bądź to zasobową (zabezpieczenie np. żywności w cieniu i w chłodzie w trakcie dnia handlowego), bądź śmietniskową (sprzątanie po targowisku). Obiekty występujące na zewnątrz placu związane są w funkcjonującymi tam domostwami. Udało się uchwycić podłogi (w formie klepisk) dwóch budynków, które można datować na około XVIII - XIX wiek. W części północno-zachodniej uchwycono fragment brukowanego rynsztoka, a w części południowej, na wysokości kościoła, poziom użytkowy z okresu jego budowy - być może znajdował się tam skład materiałów do budowy świątyni.
     Wart odnotowania jest także pochówek żołnierza. Natrafiono przy nim na pocisk moździerzowy, granat i amunicję, którą zabezpieczyła jednostka saperów. Wezwano na miejsce także policję i prokuratora, który zdecydował o przesłaniu szczątków ludzkich do prosektorium w Białymstoku. Analiza wykazała, że był to mężczyzna w wieku 20-30 lat. Po zwróceniu szczątków pochowano je na cmentarzu miejskim. Sprawa jest nadal w toku w związku z odnalezionymi przy żołnierzu dokumentami. Przesłano je do laboratorium kryminalnego w Warszawie, gdzie odbędzie się próba ich odczytania.
     Przy okazji badań archeologicznych informowano lokalną społeczność o prowadzonych pracach. Z pomocą przyszli pracownicy ratusza, biblioteki oraz szkoły. Z ich udziałem zorganizowana została lekcja terenowa poświęcona historii Broku, której wysłuchali miejscowi uczniowie na miejscu prowadzenia badań. Ponadto w szkole w Broku odbył się wykład otwarty, podsumowujący dotychczasowe odkrycia i prezentujący część znalezisk. Informacje oraz streszczenia ilustrowane zdjęciami z tych wydarzeń opublikowano na internetowej stronie Gminy Brok oraz na Facebooku ? profil SNAP Oddział w Warszawie. Ponadto wykonano folder informacyjny o przeprowadzonych badaniach.
     Uzyskane wyniki wykazały celowość prowadzenia w tym miejscu badań wykopaliskowych wyprzedzających inwestycje. Szczególnie ważnym wnioskiem płynącym z prac jest wykazanie, że na Placu Kościelnym i przylegającym do niego obszarze skarpy rzeki Bug nie natrafiono na żadne pozostałości XIII-to wiecznego grodu castrum i wczesnośredniowiecznego kościoła. Zarówno gród, jak i kościół wymieniane są w dokumencie Konrada Mazowieckiego z 1203 r. W związku z powyższym osadnictwo wczesnośredniowieczne musiało być lokowane w innej części obecnego miasta lub też uległo zniszczeniu w wyniku wymycia i osunięcia się skarpy przez meandrującą rzekę. Nie można także umniejszać rangi stanowiska pradziejowego zlokalizowanego w obrębie placu Kościelnego. Może ono być zachowane w bardzo dobrym stanie, gdyż na jego stropie zalega dość gruba warstwa naturalnych, piaszczystych sedymentów, które stanowią swoistą warstwę izolacyjną.


Małgorzata Balcerzak
starszy specjalista do spraw archeologii
WUOZ Delegatura w Ostrołęce
Rafał Solecki
archeolog, kierownik badań

 

Zdjęcie dokumentów i książeczki propagandowej, odnalezionych przy żołnierzu radzieckim (fot. R. Solecki) Zdjęcie książeczki propagandowej odnalezionej przy żołnierzu radzieckim (fot. R. Solecki)Zdjęcie lotnicze zachodniej części placu Kościelnego (fot. M. Kmicik)
Poglądowe zdjęcie wykopu z widocznymi fragmentem oczyszczonego profilu. W tle kościół pw. św. Andrzeja Apostoła (fot. R. Solecki)Archeolog Magdalena Antos w trakcie oczyszczania planu z widocznymi śladami orki (fot. R. Solecki)Archeolog Rafał Solecki opowiada uczniom szkoły podstawowej w Broku	o prowadzonych badaniach (fot. M. Antos)
Grób żołnierza radzieckiego zadokumentowany za pomocą metody fotogrametrii 3D. Różne ujęcia (oprac. R. Solecki)

 

 

Strona 4 z 9

«PoczątekPoprzednia123456789NastępnaOstatnie»
Archiwum aktualności:
Polecamy również:

muwz_g
bskz_g
mkdn_g
muwz_g