Kolejny zabytek w Warszawie

piątek, 20 października 2017 11:41

Jakub Lewicki – Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków podpisał decyzję o wpisie do rejestru zabytków elewacji frontowej budynku, wzniesionego ok. 1865 r., przy Środkowej 20 w Warszawie. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Obiekt jest jednym z pierwszych budynków murowanych Nowej Pragi - miasteczka założonego przez przedsiębiorcę Ksawerego Konopackiego, obok sąsiedniej kamienicy, powstałej z jego inicjatywy (obecny adres Strzelecka 10) oraz domu Konopackiego, położonego po drugiej stronie skrzyżowania z ul. Strzelecką (obecnie Strzelecka 11/13). Ulicę Środkową wytyczono w latach 1865-67. Należała do głównych ulic Nowej Pragi. Pod koniec XIX w. posesję nabył Karol Łada, który ok. 1910 r. za istniejącym frontowym budynkiem wzniósł zabudowania piekarni z wyróżniającym się na tle okolicy wysokim kominem. Kontynuację piekarskich tradycji podtrzymali kolejni właściciele posesji, którzy od 1914 r. prowadzili tu piekarnię pod nazwą Corso. W l. 30. piekarnię Współczesną prowadził Józef Roguski, a w latach 50. działała tu upaństwowiona piekarnia Praga, zlikwidowana w latach 90.

Zachowana elewacja frontowa ma wartość historyczną. Jest charakterystyczna dla ulicy Środkowej o różnorodnej zabudowie, wznoszonej na przestrzeni 150 lat. Stanowi świadectwo początków ulicy Środkowej i założenia Nowej Pragi, a także robotniczo-przemysłowej tożsamości tej części Warszawy.

W związku z postępowaniem w sprawie wpisu do rejestru zabytków odbyły się konsultacje społeczne, w wyniku których Stowarzyszenia Porozumienie dla Pragi, Towarzystwa Przyjaciół Pragi, Stowarzyszenia Kolekcjonerzy Czasu złożyły pisma rekomendujące objęcie ochroną poprzez wpis do rejestru zabytków nieruchomych elewacji frontowej, jako ”obiektu istotnego dla dziedzictwa Pragi”, jako „jednego z najstarszych reliktów powstawania i zagospodarowywania tego rejonu Warszawy”.

Decyzja nie jest ostateczna. Stronom przysługuje odwołanie do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.


Agnieszka Żukowska
Rzecznik Prasowy
Mazowieckiego Wojewódzkiego
Konserwatora Zabytków


 

Kolejny wpis na Saskiej Kępie

poniedziałek, 16 października 2017 13:00

Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków – Jakub Lewicki podpisał decyzję o wpisie do rejestru zabytków domu wielorodzinnego rodziny Wolframów, wzniesionego w l. 1936-1937, według projektu Maksymiliana Goldberga i Hipolita Rutkowskiego, położonego w Warszawie przy ul. Bajońskiej 2 i Paryskiej 3, z uwagi na zachowane wartości historyczne, artystyczne i naukowe.

Dom wielorodzinny wzniesiono na posesjach należących do Karola Edmunda Wolframa oraz Anatola Lothe. Jednak już we wrześniu 1936 r. część północną odkupiła od współinwestora Maria Paulina Wolfram, żona Karola Wolframa. Na każdej z działek w l. 1936-37 powstały dwa wizualnie zespolone segmenty o wspólnej ścianie szczytowej, składające się na wielorodzinny dom czynszowy. Zachował się oryginalny projekt części północnej, sygnowany przez Goldberga i Rutkowskiego.

Obecność Wolframów w Warszawie datuje się już od XVII wieku, gdy jako pierwsi osadnicy holenderscy zasiedlali podmokłe tereny Saskiej Kępy. Trwale związani z tymi terenami, dysponowali gruntami zarówno na Saskiej Kępie, jak i w obrębie pobliskiego Gocławia, zaś w okresie międzywojennym wraz z kształtowaniem się nowoczesnej dzielnicy mieszkaniowej dokonywali stopniowej parcelacji swych dóbr zlokalizowanych głownie w rejonie ulic Bajońskiej, Wersalskiej i Genewskiej. Sam Karol Edmund Wolfram brał udział w opracowaniu planu przestrzennego dzielnicy, inicjując jednocześnie meliorację tutejszych terenów, realizowaną przez powołaną w tym celu Spółkę Wodną Obwodu Wawerskiego.

Budynek przy ul. Bajońskiej 2 i Paryskiej 3 jest przykładem nowoczesnego wielorodzinnego domu czynszowego, o starannie przemyślanej formie i układzie przestrzennym. Architekci wykazali się pełnym inwencji potraktowaniem materii budowlanej i w sposób twórczy rozwinęli z pozoru prostą, trzykondygnacjową bryłę, wpisaną w podłużną działkę, zręcznie przełamując jej jednostajność szeregiem dyskretnych zabiegów formalnych. Realizacja wpisuje się w stylistykę tzw. „miękkiego” czy umiarkowanego funkcjonalizmu lat 30. XX w., którą cechowało odejście od ściśle racjonalnej formuły, na rzecz większego uplastycznienia form. Uwidaczniało się to w stosowaniu okładzin elewacyjnych, płynnych linii i ożywiających bryłę akcentów, a trendy te znalazły wyraz w wielu realizacjach duetu Goldberg-Rutkowski, licznie reprezentowanych także w rejonie Saskiej Kępy. Wyrazisty rys sylwetki budynku stanowią ekspresyjnie rozwiązane partie narożne południowej elewacji z charakterystycznymi opływowymi ścianami, narożną loggią i podcięciem w poziomie parteru. Równie prosty, lecz efektowny element stanowi widoczny od zachodu nadwieszony wykusz klatki schodowej z wklęsłą ścianą frontową. Całość wykończono okładziną z prefabrykowanych tynkowanych płytek w kolorze piaskowym, skontrastowaną z pasem brązowego klinkieru w cokole. Warto wspomnieć także o wnętrzach ze schodami oblicowanymi żółtawym szlifowanym lastrykiem, zestrojonym kolorystycznie z mosiężnymi balustradami prętowymi i z zachowaną oryginalną stolarką drzwiową.

Dom Wolframów jako obiekt o indywidualnych rozwiązaniach plastycznych, dobrze ilustruje trendy architektoniczne zyskujące popularność w l. 30. XX wieku, jak również rozwiązania projektowe charakterystyczne dla spółki Goldberg-Rutkowski, co świadczy o wartościach naukowych budynku, jako reprezentatywnego przykładu architektury warszawskiej, zaś związek z niezwykle zasłużonym dla dzielnicy Karolem Edmundem Wolframem świadczy dodatkowo o wartościach historycznych domu, jako materialnego śladu rozległej działalności fundatora. Z kolei artystyczne walory budynku wynikają z formy architektonicznej, wyróżniającej się na tle zabudowy dzielnicy swym indywidualnym wyrazem.

O wpis wnioskowały organizacje społeczne: Stowarzyszenie ŁADna Kępa i Towarzystwo Opieki nad Zabytkami - Oddział w Warszawie.

Decyzja nie jest ostateczna. Stronom przysługuje odwołanie do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.


Agnieszka Żukowska
Rzecznik Prasowy
Mazowieckiego Wojewódzkiego
Konserwatora Zabytków


 

Budynek browaru w Sarnakach zabytkiem

piątek, 06 października 2017 12:46

Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków – Jakub Lewicki podpisał decyzję o wpisie do rejestru zabytków budynku browaru, zlokalizowanego w Sarnakach przy ul. 3 maja, z uwagi na zachowane wartości artystyczne oraz historyczne.

Pierwszy browar w Sarnakach powstał w 1874 r. W 1902 r. zlicytowany zakład kupił Józef Szummer. Do 1905 r. wybudował do dziś istniejące, murowane budynki. Podczas I wojny światowej, pozbawiony większości urządzeń browar zawiesił działalność. Produkcję wznowiono w 1916 r. Działania wojenne 1939 – 1945 nie poczyniły szkód w browarze. Zakład pozostał własnością rodziny Szummerów do 1948 r., kiedy to umarła Maria Szummerowa – ostatnia właścicielka. Po jej śmierci browar przeszedł w zarząd komisaryczny i dopiero w 1950 r. został upaństwowiony. Produkcję sukcesywnie zmniejszano od początku lat 60., przebiegała na linii produkcyjnej zainstalowanej jeszcze przez Józefa Szummera. Dopiero pod koniec dziesięciolecia zakład zmodernizowano, wymieniając urządzenia produkcyjne. Ostatnia partia piwa opuściła browar 16 stycznia 1975 r. Z browaru usunięto urządzenia browarnicze, a budynek zamieniono na magazyn. W 1992 r. browar sprywatyzowano.

Obiekt jest przykładem architektury przemysłowej początku XX w. Jest związany z historią Sarnak i stanowi ważny akcent w miejscowym krajobrazie.

Decyzja nie jest ostateczna. Stronom przysługuje odwołanie do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.


Agnieszka Żukowska
Rzecznik Prasowy
Mazowieckiego Wojewódzkiego
Konserwatora Zabytków


 

Strona 5 z 252

«PoczątekPoprzednia12345678910NastępnaOstatnie»
Archiwum aktualności:
Polecamy również:

muwz_g
bskz_g
mkdn_g
muwz_g